De belangrijkste les Niet vergeten om voor uzelf te zorgen.
Luister Luister heel goed naar het eigen lijf.
Pauzeer Neem regelmatig pauze tussen de werkzaamheden en in de week.
Schrijf op Schrijf in een dagboekje uw dagelijkse ervaringen en wat u van plan bent. Het helpt u dingen te veranderen en beter te organiseren.
Voorkom Overbelasting kunt u voorkomen door de dag in blokken van twee of drie uur te verdelen en te doen wat dan perse gedaan moet worden.
Even er tussenuit Ga er regelmatig af en toe eventjes tussenuit.Plan uitstapjes voor uzelf.
Leef gezond Eet en drink goed en neem daar de tijd voor.
Kies de juiste mensen Koester uw vrienden en vriendinnen, bel of zoek ze op. Houdt uw relatie met andere zorgende familieleden goed, juist nu hebt u elkaar extra hard nodig.
Houd u niet in Uit uw boosheid, ergernis en kritiek. Bedenk wie de beste persoon is om naar u te luisteren.
Kijk vooruit Probeer verder te kijken dan één dag vooruit. Probeer problemen te voorzien en te voorkomen.
Zeg nee Leer neen zeggen. Ook als u denkt dat dat niet mag of kan.
Problemen hebben mag Sta uzelf toe problemen te hebben en durf ze te benoemen. Geef aan als het u te veel dreigt te worden. Wees niet te bescheiden of trots. Ook voor uzelf mag u hulp vragen aan hulpverleners.
Stel prioriteiten Bepaal wie en wat het belangrijkste voor u is en houdt u daaraan. Zorg dat uw leven niet door toevalligheden of anderen wordt bepaald. Zet uzelf boven aan de lijst.
Zorg goed voor uzelf Houd regelmatig tijd vrij en doe dan iets wat u leuk vindt.Kom op voor uw eigen belangen. Neem uw gevoelens serieus. Alleen als u goed uitgerust aan de taak begint kunt u de taak volhouden.
Stel grenzen Bepaal wat u wel en wat u niet (meer) kunt of wilt doen. Roep hulp in als u vermoeid bent. Schakel beroepskrachten of vrijwiligers in. Doe geen beloften die u niet na kunt komen. Beperk de hoeveelheid tijd en energie die u aan iets wilt besteden.
Gebruik Maak maximaal gebruik van hulp die door organisaties, buren en vrienden geboden wordt. Het helpt u ruimte in uw leven te houden.
Onderhandel Communiceren met hulpverleners is onderhandelen over wie wat doet. Wees duidelijk in wat u wel en niet wilt doen.
Zoek uit Zoek zoveel als u kunt uit over de hulp- en dienstverlening in uw woonplaats. Doe dat vóór u die hulp echt moet vragen.
Neem besluiten Zeg nooit zomaar 'ja' tegen iemand die uw tijd en energie voor iets vraagt. Doe alleen toezeggingen als u er zelf achter staat.
Delegeer Bedenk bij alles wat u te doen hebt of het echt moet. Misschien kunt u een ander vragen, het werk ruilen tegen een wederdienst, of betaald laten doen. Of u kunt iets kopen of lenen dat het gemakkelijker maakt,
zelfs al lijkt het u te lastig of te duur.
Praat Praat met anderen in soortgelijke situaties. U ondervindt veel steun aan hun verhalen en aan het zelf vertellen.
De andere belangrijkste les Cijfer uzelf niet steeds weg. Onthoud dat u net zo belangrijk bent als de ander. Uw behoeften en wensen hoeven niet overeen te komen met die van de persoon waar u voor zorgt. Het is voor beiden beter te geven en te nemen, zeker op de langere termijn.
literatuur Deze en andere tips vindt u in het Handboek voor Mantelzorgers door Caroline van den Kommer.
Ook komen tips van Mezzo.
