Vervangende zorg, ook wel respijtzorg genoemd, betekent dat de zorg tijdelijk overgenomen wordt. Dit kan door iemand uit je eigen omgeving zoals familie of buren, maar ook door een vrijwilliger of een professional. Dit kan eenmalig zijn, b.v. tijdens een vakantieperiode, of juist structureel, zoals elke week een dagdeel of iedere maand een weekend. De opvang kan thuis of buitenshuis plaatsvinden. Afhankelijk van het aanbod kan er een eigen bijdrage gevraagd worden. Voor sommige vormen van vervangende zorg is een indicatie nodig.
Respijtzorg kan worden ingezet als je een afspraak hebt, wilt sporten, het even te zwaar hebt of op vakantie wilt. Je naaste komt op deze manier in contact met andere mensen of kan aan een activiteit meedoen. Respijtzorg kan jou als mantelzorger ontlasten. Je krijgt als mantelzorger even een adempauze en kunt nieuwe energie opdoen om de zorg vol te houden. Heel belangrijk dus! Er zijn verschillende vormen van respijtzorg.
Je gaat samen met je naaste naar een activiteit, jullie zijn dan allebei even “uit” de zorg. In Eindhoven organiseert Steunpunt Mantelzorg Verlicht onder de noemer ‘Samen even uit de zorg’, verschillende respijtzorg light activiteiten. Je kunt je voor deze activiteit opgeven via de website of door contact op te nemen.
Aanwezigheidszorg is zorg waarbij een zorgverlener of vrijwilliger aanwezig is om toezicht te houden en te begeleiden zonder intensieve zorg te verlenen. Het is bedoeld voor mensen die extra veiligheid en begeleiding nodig hebben, zoals mensen met dementie of mensen die risico lopen op vallen. Aanwezigheidszorg kan voor een aantal uren per dag worden ingezet of voor de nacht. De vrijwilliger of professional komt aan huis zodat de mantelzorger iets anders kan doen. Aanwezigheidszorg kun je zelf aanvragen, je hebt hier geen indicatie voor nodig. Er kunnen wel kosten aan verbonden zijn, mogelijk worden deze vergoed via de aanvullende verzekering mantelzorger of via een PGB. Als de zorgvrager een Wlz-indicatie heeft, kun je kosten van aanwezigheidszorg ook via de Wlz regelen. Bij de Vereniging Aanvullende Mantelzorg Nederland, vind je een overzicht van alle organisaties die professioneel vervangende mantelzorg bieden.
Heeft degene die je verzorgt een klein netwerk en behoefte aan wat extra ondersteuning? Dan kan je gebruik maken van een vrijwilliger die als Maatje regelmatig op bezoek komt. De meeste Maatjes projecten zijn gericht op een speciale doelgroep. Zoals mensen met een chronische of levensbedreigende ziekte, mensen met dementie of mensen die zich eenzaam voelen. Over het algemeen kun je zelf contact opnemen met een Maatjes project, je hebt hiervoor geen indicatie nodig. In Eindhoven kun je o.a. bij Humanitas en Maatje040 verschillende maatjes vinden.
Je naaste bezoekt één of meer dagen per week een dagbestedingslocatie om deel te nemen aan activiteiten. In Eindhoven zijn twee vormen van dagbesteding; de Basisdagbesteding en de Maatwerkvoorziening Dagbesteding. In veel wijken vind je een vorm van Basisdagbesteding. Iedere plek biedt andere activiteiten en soms voor verschillende doelgroepen. Je hebt hiervoor geen indicatie nodig. Meer informatie vind je op Dagbesteding-Gemeente Eindhoven.
Als Basisdagbesteding niet (meer) passend is kan je naaste in aanmerking komen voor Maatwerkvoorziening Dagbesteding. Voor Maatwerkvoorziening Dagbesteding is wel een indicatie nodig, deze kun je aanvragen bij WIJeindhoven.
Over het algemeen vindt logeeropvang buitenshuis plaats. Er zijn steeds meer professionele particuliere organisaties die logeeropvang thuis aanbieden. Dit is aanvullende mantelzorg (ofwel aanwezigheidszorg) overdag maar ook in de avond en nacht. Door combinaties te maken met meerdere hulpverleners, mogelijk samen met de reguliere thuiszorg en eventueel mensen uit je eigen netwerk, kun je voor meerdere dagen logeeropvang thuis regelen zodat je als mantelzorger een aantal dagen weg kunt. Natuurlijk kan dit ook structureel geregeld worden b.v. enkele keren per maand een korte overname van de zorgtaken. Aan deze vorm van zorg zitten wel kosten verbonden. De particuliere organisaties hanteren een uurtarief, deze is afhankelijk van de zorg die nodig is en het tijdstip waarop.
Logeeropvang buitenshuis vindt meestal plaats bij een instelling. Er zijn verschillende instellingen die logeermogelijkheden aanbieden voor kinderen met een beperking zoals bij Pertoeti en Lunet. Voor volwassenen biedt het Sint Anna Klooster logeermogelijkheden. Voor mensen met een mentale kwetsbaarheid heeft de GGzE logeermogelijkheden. Daarnaast zijn er ook particuliere initiatieven die vaak kleinschalige opvang bieden zoals het zorghotel van Groot Bijstervelt in Oirschot of logeerhuis Plezant in Lieshout.
De kosten voor het logeren worden soms (gedeeltelijk) vergoed door de gemeente (Wmo indicatie), het zorgkantoor (Wlz indicatie) of de zorgverzekering (aanvullende verzekering). Is er geen vergoeding mogelijk, dan kun je vaak wel terecht maar dan zijn de kosten voor eigen rekening. Het is altijd mogelijk om de zorg vanuit een PGB te betalen.
Er zijn verschillende vakantie mogelijkheden voor mantelzorgers om samen met de zorgvrager op vakantie te gaan. Of om de zorgvrager alleen (begeleid) op vakantie te laten gaan en zelf je eigen ontspanning te zoeken.
Er zijn verschillende vormen van vakantie voor mantelzorgers met of zonder de zorgvrager. Dit is afhankelijk van de zorgbehoefte en de eigen wensen. Het kan handig zijn om contact op te nemen met een gespecialiseerde zorg/reis organisatie om de beste optie voor jouw situatie te vinden.
Deze vervangende zorg wordt geboden wanneer de familie of naasten niet (meer) in staat zijn om deze zorg te bieden. Vervangende terminale zorg kan worden verleend door professionele zorgverleners of vrijwilligers en richt zich op het bieden van emotionele, praktische en lichamelijke zorg aan de persoon in de laatste levensfase. Dit kan verschillende vormen van zorg omvatten, afhankelijk van de behoeften van de patiënt en de situatie van de familie. Hier zijn enkele opties:
